ROTTERDAM, 25 november 2025 – Het was de tijd waarin de kranen nog op stoom draaiden, maar de echte motor van de Rotterdamse haven klopte in de borstkas van de havenarbeider. Met de nieuwe tentoonstelling "De Ruggen van Rotterdam" neemt het Maritiem Museum de bezoeker mee terug naar de hoogtijdagen rond 1900. Een eerbetoon aan een tijdperk waarin de schepen soms nog van hout waren, maar de mannen onbetwist van staal.
Wie vandaag de dag naar de Maasvlakte kijkt, ziet een geoliede machine van automatisering en containers. Maar de fundering van deze wereldhaven werd gelegd in de negentiende eeuw, met blote handen, zweet en een onverwoestbare mentaliteit. Vanaf aanstaande vrijdag opent het Maritiem Museum de deuren voor een indringende expositie die het verhaal vertelt van de duizenden naamloze helden die Rotterdam groot hebben gemaakt.
Een duik in het rauwe havenleven Rond 1900 onderging Rotterdam een explosieve groei. De overslag nam gigantische vormen aan en de stad barstte uit haar voegen. "De Ruggen van Rotterdam" schetst niet het romantische plaatje van de zeevaart, maar toont de harde realiteit van het leven aan de kade. Bezoekers stappen letterlijk in de wereld van de zakkendragers, de bootwerkers en de stuwadoors.
De tentoonstelling focust op de periode waarin de fysieke kracht van de mens nog de doorslag gaf. Het was een leven van onzekerheid: elke ochtend wachten in de kroeg of er werk was, dagen van twaalf uur of langer, en het constante gevaar van vallende lading en brekende kabels. Toch was er ook trots. De onvervalste Rotterdamse mentaliteit – niet lullen maar poetsen – vindt hier zijn oorsprong.
Unieke collectie en persoonlijke verhalen Curator Willem de Jager benadrukt het belang van deze tentoonstelling voor het DNA van de stad:
"We horen vaak de uitdrukking 'toen de schepen van hout waren en de mannen van staal'. Met deze expositie willen we laten voelen wat dat echt betekende. We tonen niet alleen de gereedschappen – de haken, de scheppen en de eerste mechanische hulpmiddelen – maar vooral de mens erachter. Hoe voelde het om 100 kilo kolen op je rug de loopplank op te sjouwen? Wat aten ze? Hoe woonden ze in de overvolle arbeiderswijken? Het gaat over kameraadschap in zware omstandigheden."
Het museum heeft voor deze tentoonstelling diep in de archieven gegraven. Uniek, nooit eerder vertoond fotomateriaal van rond de eeuwwisseling brengt de bezoeker oog in oog met de havenarbeiders van toen. Hun gezichten, getekend door steenkool en weer en wind, vertellen een verhaal van ontbering maar ook van ongekende veerkracht. Daarnaast zijn er audiofragmenten te horen uit historische interviews, waarin oud-havenarbeiders in plat Rotterdams terugblikken op het zware bestaan van hun vaders en grootvaders.
Interactieve ervaring: Test je eigen staal Het Maritiem Museum zou het Maritiem Museum niet zijn zonder een interactief element. Bezoekers worden uitgedaagd om zelf de handen uit de mouwen te steken. In een gereconstrueerd stuk havenkade kunnen bezoekers ervaren hoe zwaar de balen koffie en specerijen daadwerkelijk waren. Via een simulatie van een historische 'werkverdeling' ervaart men de spanning van het dagloon-systeem: word je vandaag gekozen om te werken, of ga je met lege handen naar huis?
De ziel van de stad De tentoonstelling "De Ruggen van Rotterdam" is meer dan een geschiedenisles; het is een zoektocht naar de ziel van de Maasstad. De mentaliteit die rond 1900 op de kades ontstond, vormt nog steeds de blauwdruk voor het moderne Rotterdam. De tentoonstelling laat zien dat de haven niet groot is geworden door machines of directeuren in hoge hoeden, maar door de ruggengraat van de arbeidersklasse.
Praktische Informatie De tentoonstelling "De Ruggen van Rotterdam: Mannen van Staal" is te zien van 1 december 2025 tot en met 30 mei 2026 in het Maritiem Museum Rotterdam.
- Locatie: Maritiem Museum Rotterdam, Leuvehaven 1.
- Openingstijden: Dinsdag t/m zaterdag van 10:00 tot 17:00 uur, zon- en feestdagen van 11:00 tot 17:00 uur.
- Tickets: Verkrijgbaar via de website en aan de kassa.
Voor meer informatie over de tentoonstelling en bijbehorende evenementen, bezoek www.maritiemmuseum.nl.